Naamwoordconstructies

Laat ik het eerst maar even voordoen, dan weet u waar ik het over heb:

Het gebruik van naamwoordconstructies is in ambtelijke kringen gemeengoed geworden. Het moeilijker maken dan het is, is een aanwensel dat zich lijkt geworteld te hebben in het schriftelijke communiceren.

Wat is een naamwoordconstructie? En waarom zijn ze eigenlijk zo onwenselijk? Ik moest dat gisteren in de vooruitblik naar een volgende cursusdag bliksemsnel uitleggen.  Stom natuurlijk. Geeft u schrijftrainingen? Ga niet in een vooruitblik proberen iets uit te leggen. Daar is namelijk nou net die volgende bijeenkomst voor bedoeld. Gelukkig heb ik dan nog mijn blogje.

Een naamwoordconstructie is een werkwoord waar we een zelfstandig naamwoord van hebben gemaakt. Het werkwoord ‘gebruiken’ bijvoorbeeld. Daar kun je een naamwoordconstructie van maken door te schrijven: ‘Het gebruik van …’  Omdat het geen werkwoord is, ben je ook geen onderwerp nodig. En dus ontbreekt in die zin de actie. En lezers zijn net mensen: ze willen actie zien. Nog een voorbeeld:

Het aanschaffen van heel veel heel dure straaljagers is een middel om de slagkracht van het Nederlandse leger op peil te houden.

Vergelijk dat met:

Mark Rutte en Diederik Asscher schaffen heel veel heel dure straaljagers aan om de slagkracht van het Nederlandse leger op peil te houden.

In de eerste zin is er niemand die wat aanschaft. Dat wordt veroorzaakt door die naamwoordconstructie: ‘Het aanschaffen …’ In de tweede zin is ‘aanschaffen’ weer een gewoon werkwoord en heeft het dus een onderwerp nodig. Dat verklaart dan ook waarom we die naamwoordconstructies soms zo graag gebruiken: je kunt er zo heerlijk achter wegkruipen. U begrijpt: in onze nieuwe participatiesamenleving kan dat niet meer.

Gepubliceerd door

Wout Sorgdrager

Tekstschrijver en schrijftrainer in Groningen en wijde omgeving. Mijn onderwerpen: gezondheidszorg, onderwijs, volkshuisvesting, personeel & organisatie. De not-for-profit-sector. Traint en coacht professionals.

7 gedachten over “Naamwoordconstructies”

      1. Het is een veel gebruikt uitdrukking voor kleine dingen die kunnen irriteren, zoals het onnodig gebruik van “de jaren xx van de vorige eeuw”, het misbruik van “amount” waar “number” correct zou zijn, enzovoort. En waarover je lekker kan kankeren. ;>

  1. Ai ai. Tekstblad ploft op de mat. Met op de voorpagina: ‘Naamwoordstijl, Specifiek gebruik werkt wél’. Margreet Onrust onderzocht de stijladviezen op internet en in handboeken. Wat blijkt? Het is allemaal te kort door de bocht. Soms is de naamwoordstijl wel handig. Allicht. Ik wil het wel bouder formuleren: vaak is een naamwoordconstructie perfect. Zodra iets echter een stijl wordt, is het tijd om te checken of je het niet wat overdadig gebruikt. Onrust vindt verder dat de adviezen te weinig aandacht besteden aan de nuances. Ook dat: allicht. Maar mét alle nuances worden adviezen niet gelezen. Laat staan opgevolgd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s