Zwarte zwartepietende Zwarte Pieten

Veel mensen vragen mij: ‘Wout, hoe zit dat nou eigenlijks met de hoofdletters in Zwarte Piet?’ Die onzekerheid in de samenleving is gevaarlijk en kan leiden tot een eindeloze  zwartepietendiscussie of een loodzwaar Zwarte Pietdebat of  Zwarte Pieten-rondetafelgesprek. Ik zocht het uit.

Onze Taal – de gebruikersvereniging van onze taal – is er helder over.

Volgens de regels krijgt zwarte piet kleine letters als deze benaming als ‘soortnaam’ gebruikt wordt. Dan is niet de unieke persoon Zwarte Piet bedoeld, maar een willekeurig iemand die zich verkleed heeft als de knecht van Sinterklaas:

  • Bij dat bedrijf kun je goede zwarte pieten inhuren.
  • We zullen nog een extra zwarte piet regelen.

Wie in deze laatste zinnen liever hoofdletters schrijft, maakt volgens ons geen grote fout. Je kunt Zwarte Piet immers ook opvatten als de eigennaam van een personage. Zo’n eigennaam behoudt altijd zijn hoofdletter(s), door wie het personage ook wordt uitgebeeld. Vergelijk: ‘Ik vind Pierre Bokma net zo’n goede Kootje de Beer als Piet Römer was.’ In deze zin behoudt Kootje de Beer (de kroegbaas uit ’t Schaep met de 5 pooten) ook zijn hoofdletters.

De Taalunie – de instantie de de spellingsregels bepaalt – is rechtlijniger. Immers, ook een kleine fout is een fout.

Als Zwarte Piet verwijst naar ‘de knecht van Sinterklaas’, is het een eigennaam. We schrijven Zwarte Piet dan met hoofdletters, net als bijvoorbeeld Sinterklaas.

  • Komt Sinterklaas uit Spanje?
  • Zwarte Piet stond naast hem op het dek te zwaaien.

De naam van Zwarte Piet wordt soms gebruikt om verschillende personen aan te duiden die voor Zwarte Piet spelen. In dat geval schrijven we zwarte pieten met kleine letters. De benaming is dan een soortnaam. Een vergelijkbaar voorbeeld is sinterklazen (‘personen die voor Sinterklaas spelen’).

  • Matilda was verrast toen ze twee sinterklazen zag vechten om een staf.

Over het werkwoord ‘zwartepieten’ zijn de geleerden het eens. Dat schrijf je aaneen. En het voltooid deelwoord is dus ‘gezwartepiet’.

Spelling: de belangrijkste bijzaak op voetbal na.


 

De links:

3 gedachten over “Zwarte zwartepietende Zwarte Pieten”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: