Onne en de gemeente

DSCN1849

‘Dou t ter om kneep tegen ind van oorlog en Allieerden aal dichter bie kwamen, haren Onne zien ollu onnaaierd dat t mor beter was dat hai vanoet Amsterdam, doar zai wonen deden, ook noar pake en beppe ien Vraislaand ging. Zien bruiertje was doar al.’

Zo begint het verhaal over Onne. Eigenlijk zijn het twee verhalen. Eigenlijk zijn het drie verhalen.

Onne en zijn broertje brengen de laatste periode van de oorlog door op de boerderij van hun opa en oma, hier pal bij, net over het Leermstermaar. Ook de allerlaatste oorlogsdagen werd er in Groningen op sommige plekken nog hevig gevochten. De schermutselingen bij Leermens hadden in principe weinig om het lijf, vergeleken met wat er in Stad en bij Appingedam en Delfzijl bijvoorbeeld gebeurde. Maar toch, de Canadezen hebben Leermens nog niet definitief bevrijd. Voor alle zekerheid moeten de jongens van Opa en Oma daarom binnen blijven. Ik stel me die eindeloze landerigheid voor. Opa en oma doen een dutje. Buiten is het stil. Vogels hoor je niet als je jong bent. Stiekem gaan Onne en zijn broer even naar buiten om wat koperen hulzen te zoeken. Het gaat verkeerd. Twee Duitse soldaten duiken op en beschieten de jongens. Ze rennen weg maar Onne haalt het niet. Hij wordt hier op de begraafplaats begraven.

Het tweede verhaal gaat over de gemeente, in de jaren direct na de oorlog. Op het hek van de begraafplaats hing een bordje: ‘Oorlogslachtoffers’. Ieder jaar op 4 mei plaatste iemand van de gemeente bloemen bij het graf van een onderduiker die in de oorlog is omgekomen. Maar niet bij het graf van Onne. Als de familie navraag doet, zegt de gemeente: ‘Onne wordt niet tot de oorlogslachtoffers wordt gerekend.’
‘Maar er hangt een bordje met ‘oorlogslachtoffers’, in het meervoud!’
Daags erop vervangt de gemeente het bordje. Voortaan staat er ‘Oorlogslachtoffer’.

Hoe het derde verhaal precies afloopt, weet ik nog niet. Mede naar aanleiding van dit verhaal (opgetekend door Nane van der Molen) plaatst de gemeente tegenwoordig ook bij het graf van Onne een bloemetje. En de tekst op het bordje is weer in het meervoud gesteld.

Onlangs kregen we een brief in de bus. Van de Uitvaart- en Begraafplaats Vereniging Leermens. Het bestuur nodigt ons uit om aanwezig te zijn bij de onthulling van een monumentje met de namen van de oorlogslachtoffers die hier begraven zijn. Het wordt onthuld door burgemeester. Ik ben benieuwd wie er op staan.

Het (waargebeurde!) verhaal Onne staat in de bundel ‘Tussenbaaidenminnen op t Hogelaand’ van de hand van mijn schuinoverbuurman Nane van der Molen. Mooi boek, maar wat is dat Gronings moeilijk.

Gepubliceerd door

Wout Sorgdrager

Tekstschrijver en schrijftrainer in Groningen en wijde omgeving. Mijn onderwerpen: gezondheidszorg, onderwijs, volkshuisvesting, personeel & organisatie. De not-for-profit-sector. Traint en coacht professionals.

4 gedachten over “Onne en de gemeente”

      1. Ja, het is een kleine wereld. Zelfs uit het uitzicht weids is. Maar nee, Grunnings leren ga ik niet doen. Ik lees Nane zijn verhalen in gedachten hardop aan mezelf voor en in gedachten klinkt het dan goed. Maar met anderen wordt het niks. Mijn talenknobbel is niet heel groot.

  1. moeilijk= stoer in het Gronings, Wout. Een beginnerscursus Gronings kan ik aanbevelen hoor! Behalve de Groninger taal krijg je in zo’n cursus ook nog een heel stuk Grunneger Cultuur mee. En… afgelopen zaterdag beleefden we weer een hele mooie Dag van de Groninger taal ien Stad!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s