Weekend

IMG_8094

Het was dit weekend het Groot Nationaal Uitstapjesweekend. Alles kon, we deden niets. Nou – dat schrijf ik vooral op omdat het lekker bekt. We deden niet heel veel maar wel iets. We bezochten landhuis Oosterhouw en waren ontzettend blij dat we die tuin niet hoefden te onderhouden. We bezochten Verhildersum voor koffie en appeltaart en waren ontzettend blij dat we die tuin niet hoefden te onderhouden en we bezochten een evenement in het Frank Mohr Instituut (de kunstacademie voor masterstudenten) alwaar de jongelui hun kunsten vertoonden: Shaky Grounds Festival, geïnspireerd op het werk van kunstkring De Ploeg rond 1930. Daar hadden ze geen tuin. Wel klei.

Een interessant onderdeel van het festival was een performance van Inbal Ann Hershtig, een Israëlisch meisje dat de meetgegevens van de aardbevingen in Groningen had gedownload. Op een groot plateau voor zich lag de plattegrond van de provincie Groningen plus een aantal emmers Groninger klei. Ze liet een soort klok versneld lopen die ze had gekoppeld aan de meetgegevens. Bij iedere aardbeving bleef de klok stil staan en werd de locatie in het spotlight gezet. Daar legde ze dan een hoopje klei neer, de hoeveelheid liet ze afhangen van de magnitude. Ze had 3 maatbekertjes en een theelepeltje.

Ze was zondagochtend begonnen in 1987. De eerste jaren ging het snel. Maar toen wij haar om een uur of 3 ‘s middags spraken was ze maar nog bij april 2014. Loppersum en omgeving was al bedolven. Het was een soort infographic in klei. Maar was het kunst? Ik dorst de vraag niet te stellen. Ze was zo druk bezig met klei leggen.

De Ladies-run zagen we ook nog voorbij komen. En Ringo Starr. En de buren van de poes van de overburen. We misten de luid-estafette, 2 muziekfestivals en Rapalje. Martin Bril schreef eens: ‘Je mist meer dan je meemaakt. Helemaal niet erg.’

Toe maar – een update

Het Gronings is prachtig. Maar ik spreek het niet. Verstaan gaat – mits men langzaam praat. Gebarentaal is niet nodig want een echte Groninger zou dat zo onderkoeld doen dat het zinloos is. Maar een paar Groningse taalgebruiken ken ik.

De mooiste is ‘Toe maar’.

In Amsterdam had dat een uitnodigende betekenis. Bijvoorbeeld: ‘ga je gang’ of ‘tast toe’. Hier betekent ‘toe maar’ heel iets anders. Stelt u zich voor. We praten over de gaswinning en de aardbevingen die dat gepomp ons bezorgt. Je klaagt je nood, je spuwt je gram en sluit af met ‘toe maar’. ‘Toe maar ‘ betekent zoiets als: ‘je wordt hoe dan ook ge …’ Sorry, ik bedoel: ‘ze moeten ons toch altijd hebben. We kunnen er toch niets aan doen.’ De ander zwijgt, tuurt even in de verte en spuugt op de grond. En zegt dan ook nog maar eens ‘toe maar’.

Donderdag gaat Groningen naar Den Haag. Boos. Ik hoop op revolutie maar ben bang voor ‘toe maar’. En dat die westerlingen dat dan op zijn Amsterdams interpreteren.

Dit stukje komt u misschien bekend voor. Ik schreef het in 2014. Waar nu ‘Den Haag’ staat, stond toen ‘Zeerijp’. De illustratie komt van de site van de Groninger Bodembeweging.

Frustratie-agressie

Frustratie-agressie is agressie uit onmacht. Het is de agressie van een treinreiziger op een stakingsdag, de klant die belt en keer op keer zijn geboortedatum moet opgeven zonder verder te komen, de patiënt die op 1 dag 4 verschillende diagnoses hoort. Het is agressie die zich richt op de boodschapper terwijl de agressor weet dat die er ook niets aan kan doen. Maar het lucht wel op.

Gisteravond gaf Alders uitleg over zijn opstappen aan mensen van wie de woning versterkt moet worden, gaat worden of toch niet … maar misschien ook wel. Hij kon de nieuwe vertraging in de besluitvorming niet meer verkopen. De zaal stond op en applaudisseerde.

Bijzonder. Ik vond Alders de verpersoonlijking van de verambtelijking van het versterkingsdrama in Groningen. Ik was niet de enige.

Wat verklaart dan die staande ovatie? Misschien wel dit: hij was de enige bestuurder die tot nu toe persoonlijke consequenties verbond aan de totale mislukking van de versterking van Groningen. Kamp flierefluitte vrolijk verder, Wiebes lijkt dezelfde strategie te hebben gekozen en Rutte … tja, Rutte …

Groningen schortte het overleg met Den Haag op. Dat begrijp ik wel. Maar wat nu? Wanneer zegt Groningen ‘Genoeg is genoeg’? En wat gebeurt er dan? Niets, ben ik bang. Frustratie is een afschuwelijke geniepige genadeloze bron van ongerichte machteloze woede. Gaan die mensen die opnieuw te horen hebben gekregen dat ze geduld moeten hebben naar Den Haag? Misschien. Maar ze gaan er echt de boel niet in de hens doen.

Nee, ik ben bang dat de frustratie niet tot agressie leidt. Dat zou tenminste nog opluchten. Ik ben bang dat de frustratie zich naar binnen keert. Opkropt. Tot het mis gaat. Al die onzekerheid en woede en onmacht is uiteindelijk killing.

Over de foto: hij is gemaakt door Jan Zeeman en staat op de voorpagina van het Dagblad van het Noorden. Zelden is de totale onmacht van Den Haag zo goed verbeeld. Bekijk hier wat Alders er zelf over zegt tegen het DvhN

Bevingsbestendig

De kop is wat – pardon le mot – verneukeratief. Wat namelijk mist, zijn de aanhalingstekens. Het is een voorspelling, geen feit.

En toch. Nog maar 2 weken geleden meldde ons Dagblad dat bewoners van bevingsbestendige huizen in Loppersum schade hadden na de aardbeving van 8 januari. Vreemd, denken u en ik, schade aan gloednieuwe bevingsbestendige woningen. Maar Centrum voor Veilig Wonen-woordvoerder Van de Leur weet beter. “Veel mensen denken dat je dan in een huis woont waar geen schade kan ontstaan. Dat is niet zo. Bevingsbestendig wil alleen zeggen dat je bij een zware beving veilig uit je huis kunt komen. Daar is genoeg tijd voor. We leggen dat goed uit, maar het komt niet altijd duidelijk over.”

Dat ga ik gewoon een keer herhalen. “We leggen dat goed uit, maar het komt niet altijd duidelijk over.” Ik doe het gewoon nog een keer. “We leggen dat goed uit, maar het komt niet altijd duidelijk over.”

Hoe kan dat nou, dat die domme Groningers dat niet begrijpen? Ik zocht het woord ‘bestendig’ even op. Van Dale noemt ‘In stand blijvend’, ‘gelijkblijvend’. Als ‘bestendig’ wordt gebruikt in het tweede lid van een samenstelling betekent het: ‘bestand tegen het in het eerste lid genoemde’.  Van Dale geeft ook wat voorbeelden zoals ‘roestbestendig’, ‘stressbestendig’  en ‘vorstbestendig’.

Veruit de meeste huizen in Groningen zijn bevingsbestendig. Sommige huizen echter niet. Veruit de meeste Groningers zijn bevingsbestendig. Sommige Groningers echter niet. Pech.

Geen woning, geen koning

We stonden te blauwbekken, te stampen en te klappen, want ondanks 4200 fakkels was het steen- en steenkoud in Stad. Twee regenbuien maakten het niet aangenamer. Maar toen we eindelijk eindelijk liepen, ging het beter. En bovendien: demonstreren doe je niet voor de lol hield ik mijn vrouw en mezelf voor. Een jongeman op de fiets met een gitaar om de nek wilde tussen de mensen door oversteken. Geen schijn van kans. Zijn muziekcarrière was in de kiem gesmoord. Sorry, nevenschade. In ons deel van de stoet waren fakkels niet meer te zien. De organisatie kocht er 4200. Dat had minstens het dubbele kunnen zijn. Ik was er niet heel rouwig om, zo’n fakkel brandt, en dat doen borden en spandoeken ook.

De stoet liep via de Brugstraat, de Hoge der Aa, de Noorderhaven, de Turfsingel, de Radesingel en de Herestraat een rondje Groningen. Dat is een heel eind, kan ik u verzekeren. En met die enorme stoet legden we de stad genadeloos plat. Daar hebben ze in Den Haag niet van terug!

Als je dat soort dingen gaat bedenken, betreed je een kritisch pad. Je gaat bijvoorbeeld denken dat het wel iets sneus heeft: je eigen stad platleggen, inclusief het mooiste muziek-event van Nederland Eurosonic Noorderslag, om ze in Den Haag een signaal te geven. Rutte schaterde. Demonstreren heeft ook iets troosteloos.

Vanaf de Noorderhaven joegen tientallen tractoren ons weer wat adrenaline door het lijf. Ze toeterden ons moed toe in de schoenen, en boosheid in het lijf. We hadden het over eerdere demonstraties. Geen woning, geen kroning bijvoorbeeld. Een actie van de kraakbeweging om de kroning van Beatrix te ontregelen om daarmee aandacht te vragen voor de uitzichtloze positie van woningzoekenden … Dat ging er beslist minder braaf aan toe.

Ik herinnerde mij de woorden van Jan Mulder, zoëven bij de start van de demonstratie. Hoezo een feestelijke Koningsdag in Groningen? Wat zijn wij Groningers toch een braaf stelletje lamzakken. We zijn boos op de overheid en op 27 april ontvangen we onze koning met open armen en zang en dans. En ondertussen leggen we onze eigen stad helemaal plat. Laten we de koning vriendelijk en beleefd meedelen dat we ion Groningen helaas geen tijd hebben voor een feestelijke koningsdag. We zijn druk bezig met schade opnemen, huizen stutten en onze woningen leegruimen voor de versterkingsoperatie. Geen woning geen kroning?

Geen woning, geen koning!

Foto DvhN, bekijk het video-verslag van het DvhN

Zettingsbevinkje

Mag ik u het woord ‘zettingsbevinkje’ voorleggen?

zettingsbevinkje 1

zettingsbevinkje 2

Klaas Maas uit Voorschoten gebruikt het in een ingezonden brief in de NRC die ik op Facebook las. Maas memoreert dat er nog geen enkel slachtoffer is gevallen en ook dat er een verschil is tussen feitelijk risico en belevingsrisico. En dat de bevinkjes die hier sommige mensen uit de slaap houden, niets om het lijf hebben. In Griekenland komen ze hun bed niet uit voor 3,4 op Richter. Publiekshysterie.

Zijn redenering is gênant. In grote lijnen zegt hij: Er is indertijd al gewaarschuwd voor zettingsbevinkjes. Het is namelijk een normaal neveneffect van ondergrondse mijnbouw. En de gevolgen ervan zijn te vergelijken met de gevolgen van bodemdaling of paalrot. En die worden niet vergoed. Dat we zo spastisch doen over die zettingsbevinkjes is gewoon het gevolg van het feit dat zo’n bevinkje het spektakelelement hebben. Daar gaan we de halve energievoorziening van Nederland niet voor platleggen. Toch?

Als mensen verkleinwoorden gebruiken moet je oppassen. Een spuitje, een shotje, een pilletje, een borreltje, het zijn de woorden van verslaafden. Maak het klein, maak het onschuldig.

Maar fijn dat we nu weten dat de NAM altijd al wist dat er schade zou optreden als gevolg van deze mijnbouwactiviteiten. Dan hebben ze er ongetwijfeld een potje voor.

Groningen is ver weg

Vrijdagavond zaten we tijdens onze minivakantie van de NS Spoordeelwinkel in Rotterdam bij Mooiweer&zo, een klein multifunctioneel centrum. Je eet er, waarna je tegen half acht je stoel wat omdraait en de bar toneel wordt. Toen we er binnenkwamen bleek dat we aan “de verrassingstafel” geplaatst waren. Participerend toneel, schrok ik. Het viel mee. Die verrassingstafel bleek gewoon een tafel voor 8 personen met wie je geacht werd een gesprek te voeren.

Ooit waren we op een vakantiereis door Marokko. Een onderdeel van de reis was een tour door de woestijn met als pauzeprogramma een kennismaking met authentieke lokale bevolking in een grote tent. De lokale bevolking bleek te bestaan uit een groep jongemannen die, toen we eenmaal binnen waren, zich zuchtend een doek omdeden, een cassetterecorder aandeden en een dans uitvoerden. Een fooi werd enorm op prijs gesteld.

Hier in Rotterdam was de ontmoeting met echte authentieke lokalo’s gewoon gratis en inbegrepen. Sterker, hier leken de lokalen het ook echt leuk te vinden om mensen uit Groningen te ontmoeten. Helemaal uit Groningen! Een mevrouw vertelde ons dat ze in Rotterdam een OV-kaart hebben. Kun je zomaar mee in de bus, op de tram in de metro …

Die vrijdagavond was alles in Groningen nog rustig, koek en ei en pais en vree. Toen kwam gisteren die nieuwe aardbeving. Hoe zou het tafelgesprek zijn verlopen als we er komende vrijdagavond zouden eten? Ik ben   bang dat het niet veel anders zou zijn gegaan. Groningen is voor de meeste randstedelingen namelijk gewoon heel ver weg.

(De foto is van Matthijs Sorgdrager, DvhN)