Zwarte zwartepietende Zwarte Pieten

Veel mensen vragen mij: ‘Wout, hoe zit dat nou eigenlijks met de hoofdletters in Zwarte Piet?’ Die onzekerheid in de samenleving is gevaarlijk en kan leiden tot een eindeloze  zwartepietendiscussie of een loodzwaar Zwarte Pietdebat of  Zwarte Pieten-rondetafelgesprek. Ik zocht het uit.

Onze Taal – de gebruikersvereniging van onze taal – is er helder over.

Volgens de regels krijgt zwarte piet kleine letters als deze benaming als ‘soortnaam’ gebruikt wordt. Dan is niet de unieke persoon Zwarte Piet bedoeld, maar een willekeurig iemand die zich verkleed heeft als de knecht van Sinterklaas:

  • Bij dat bedrijf kun je goede zwarte pieten inhuren.
  • We zullen nog een extra zwarte piet regelen.

Wie in deze laatste zinnen liever hoofdletters schrijft, maakt volgens ons geen grote fout. Je kunt Zwarte Piet immers ook opvatten als de eigennaam van een personage. Zo’n eigennaam behoudt altijd zijn hoofdletter(s), door wie het personage ook wordt uitgebeeld. Vergelijk: ‘Ik vind Pierre Bokma net zo’n goede Kootje de Beer als Piet Römer was.’ In deze zin behoudt Kootje de Beer (de kroegbaas uit ’t Schaep met de 5 pooten) ook zijn hoofdletters.

De Taalunie – de instantie de de spellingsregels bepaalt – is rechtlijniger. Immers, ook een kleine fout is een fout.

Als Zwarte Piet verwijst naar ‘de knecht van Sinterklaas’, is het een eigennaam. We schrijven Zwarte Piet dan met hoofdletters, net als bijvoorbeeld Sinterklaas.

  • Komt Sinterklaas uit Spanje?
  • Zwarte Piet stond naast hem op het dek te zwaaien.

De naam van Zwarte Piet wordt soms gebruikt om verschillende personen aan te duiden die voor Zwarte Piet spelen. In dat geval schrijven we zwarte pieten met kleine letters. De benaming is dan een soortnaam. Een vergelijkbaar voorbeeld is sinterklazen (‘personen die voor Sinterklaas spelen’).

  • Matilda was verrast toen ze twee sinterklazen zag vechten om een staf.

Over het werkwoord ‘zwartepieten’ zijn de geleerden het eens. Dat schrijf je aaneen. En het voltooid deelwoord is dus ‘gezwartepiet’.

Spelling: de belangrijkste bijzaak op voetbal na.


 

De links:

Razenderentepuntenweken

De coupures bij Delfzijl zijn dicht. Er is extra dijkbewaking. U dacht: allicht, hoog water, de eerste herfststorm. Maar nee: de Razende Rentepunten Weken zijn begonnen. Let wel, het zijn dus niet de razende rentepuntenweken. En evenmin de razenderentepuntenweken.

Schermafbeelding 2014-10-22 om 09.10.11
Nederland weert zich kranig tegen de rentepunten. De foto pikte ik van de site van het onvolprezen Dagblad van het Noorden. Er staat niet wie hem maakte.

Het geijkte voorbeeld is natuurlijk dat van de hogehoedenwinkel waar ze uitsluitend hoge hoeden verkopen en de hoge hoedenwinkel waar ze allerlei hoeden verkopen (en een enkele pet). Het zijn dus niet weken waar de rentepunten over Nederland razen. Het zijn evenmin razende weken vol van rentepunten.

Wat is er dan wel razend aan deze razende rentepunten weken? Nou. Dat je voor 7500 van die razende rentepunten een gratis Center Parcs Midweek Cadeaubon krijgt van de ING. Heel even, echt heel even, wreven mijn vrouw en ik ons in de handen. Ha, 7500 rentepunten, die hebben we vast wel. Als de coupures het niet houden kunnen wij gratis op kosten van onze eigen ING een midweek naar Center Parcs. Dat valt dan toch weer tegen. Het is geen cadeaubon maar een kortingsbon die ze cadeau doen.

What’s in a spatie?

Openmonumentendag

Open-Monumentendag.fvd5bMisschien dat dit een totaal overbodig bericht is. Misschien dat ze het bij de stichting Open Monumentendag al 100 keer gehoord hebben. Maar het klopt niet. Open Monumentendag.

Wat is er open? De dag? Nee. Het zijn de monumenten die open zijn.

Het klassieke voorbeeld is dat van die langeafstandsloper. Als het een loper betreft die lange afstanden loopt, schrijven we het aaneen. Als het een lange loper betreft die afstanden loopt, plaatsen we een spatie.

Over de samenstelling en open dagen schreef ik eerder. Vraag niet hoe het kan maar leer ervan.

Een slag om de arm

We kunnen nog veel leren van het KNMI. Ik citeer het weerbericht van vandaag.

Een storing trekt vandaag van noordwest naar zuidoost over het land. De storing brengt een toename van de bewolking, wind en buiigheid met zich mee. De eerste buien hebben vanochtend vroeg de westkust al bereikt. In de loop van de dag trekt de neerslag naar het oosten en zuidoosten, maar tegelijkertijd bereiken nieuwe buien weer de westkust.

Binnenblijven dus. Maar dat is niet de les die we zouden kunnen trekken. Ook niet dat je ‘noordwest’ inderdaad aan elkaar en met zonder hoofdletter schrijft en dat buiigheid met zonder trema moet. Nee. Dit zouden u en ik er eventueel van gemaakt kunnen hebben:

Een storing zal mogelijk vandaag van het noordwesten richting ongeveer het zuidoosten trekken.Die storing kan eventueel mogelijkerwijs een toename van de bewolking, wind en buiigheid tot gevolg hebben. In dat geval zouden dan buien met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid vanochtend de westkust al bereikt kunnen hebben. De kans is groot dat in de loop van de dag de neerslag richting het oosten zuidoosten wegtrekt maar tegelijkertijd zouden nieuwe buien dan de westkust bereikt kunnen hebben. Zekerheid dienomtrent kan niet gegeven worden. Het KNMI verklaart zich uitdrukkelijk niet aansprakelijk voor eventuele fouten in deze verwachting.

Die permanente, alles versuffende, verslomende, vertragende, remmende en stagnerende slag om de arm, wat een ballast.

Nu beter spellen met formidabele instapbonus

Mevrouw Van Aken maakte de oorlog zeer bewust mee. Zo weet ze nog goed hoe in de oorlog de ramen werden verduisterd met kranten. Maar aan ook de periode daarvoor heeft ze herinneringen. Bijvoorbeeld aan het circus: er was in die tijd veel belangstelling voor het circus. Sommigen stonden vaak uren in de rij voor een kaartje. Die belangstelling leidde ertoe dat handelaren sjacherden met kaartjes die de deur uit gingen voor de prijs van een saucijzenbroodje. Of misschien wel twee. U denkt inmiddels: waar gaat dit over? Straks gaat hij het nog hebben over de juiste spelling van rododendrons.

Als u dit goed las en daarna naar de website Beter spellen gaat en daar de test van vandaag doet (we doen hier niveau 3 f) heeft u nul fout. Ik bedoel: dat is pas een formidabele instapbonus. Dan kunt u zich meteen aanmelden en iedere dag even dat testje doen. U krijgt onmiddellijk de uitslag met een toelichting.

Leerzaam, soms een pietsje uitdagend, en een ideale manier om regelmatig even die spellingskennis op te poetsen. Als u dit een tijdje doet zult u zien dat u apetrots kunt verklaren waarom ‘apentrots’ ook goed kan zijn.

Ga naar Beter spellen

Een Droom

Vandaag is het zover. U heeft ongetwijfeld – net als ik – al de kortste route naar uw Boekwinkel opgezocht. We kunnen er vanaf 18.00 uur ons Droomboek afhalen. Althans, ik kreeg een bon. U vast ook. Ik citeer de website:

Ter inspiratie van elkaar en de nieuwe Koning heeft het Nationaal Comité Inhuldiging jong en oud gevraagd hun toekomstdroom voor ons Koninkrijk te delen. Uit de ruim 6.500 inzendingen heeft een jury van 16 Bekende Nederlanders de meest verrassende, inspirerende en begrijpelijke dromen geselecteerd voor publicatie in het Droomboek.

Zo’n tekstje is toch smullen. Neem de hoofdletters. Dat we van de Taalunie Koning met een hoofdletter moeten schrijven begrijp ik. Respect, weet u wel. En dat Droomboek een eigennaam is en geen soortnaam, begrijp ik nu ook. Maar dat we Bekende Nederlanders met een hoofdletter moeten schrijven vind ik ver gaan. Mag ik er hier voor pleiten om de afko BN’er voortaan te spellen als bN’er?

Droomboek (het zou zomaar een titel kunnen zijn van een gedicht van Gerrit Achterberg) bevat zo’n 300 dromen. Ik zapte wat door alle ingestuurde dromen en maak me toch wat zorgen. Hoe de bN’ers hier 300 dromen uit kunnen plukken die de Koning inspireren is mij een raadsel. Daar hebben we inderdaad André van Duin wel bij nodig. 

Neil Young zong ooit: ‘If you follow every dream, you might get lost’. Doe vanavond dus voorzichtig als u gaat slapen met het Droomboek naast uw kussen.

Net vandaag is de Bosweg bij Loppersum afgesloten. Ik moet voor mijn exemplaar dus omrijden via Zeerijp.
Net vandaag is de Bosweg bij Loppersum afgesloten. Ik moet voor mijn exemplaar dus omrijden via Zeerijp.