Duidelijk

Duidelijke-taal

Ik werk deze dagen onder andere aan een ondernemingsplan voor een non-profit-organisatie. Het wordt een tekst waarin staat waarom de organisatie bestaat, wat daarom hun plannen zijn en hoe ze dat gaan aanpakken. Geen ingewikkelde volzinnen. Duidelijke taal. Zonder kinderachtig te worden.

Een mooie opdracht. Een belangrijke opdracht. Want ook mensen met een lage opleiding en mensen die niet in Nederland zijn geboren moeten het begrijpen. Ik worstel bijvoorbeeld met een zin als ‘Het huishoudboekje moet kloppen. Dit jaar, maar ook de komende jaren.’ Ik denk dat ook laagopgeleide Nederlanders die zin begrijpen. Maar als je in Syrië bent geboren, snap je die zin dan ook?

Voor ons nieuwe huis verdiep ik mij deze dagen ook in verzekeringsvoorwaarden. Vanwege deze opdracht las ik met meer dan gewone belangstelling de voorwaarden van FBTO. Zij schrijven bijvoorbeeld:

U bent niet verzekerd als u belangrijke informatie over uw situatie of de schade niet of verkeerd heeft gemeld. En als wij u niet verzekerd zouden hebben als wij deze informatie hadden geweten.

Mooi, vind ik, duidelijk.

Dan lees ik op Twitter tekst van een andere verzekeraar. Een verzuimverzekeraar. Zij schrijven over begeleiding door de huisarts:

Die kan wel zeggen: doe maar even een tijdje rustig aan. Maar daar gaat de huisarts helemaal niet over.

Duidelijke taal, ik hou er van. Maar je kunt overdrijven.

 

Helemaal goed

wereldtijdpad

In het kader van mijn onderzoek naar horecataal maakten Chris en ik vrijdag en zaterdag per fiets een studiereis rond Twente. Wat is Nederland mooi. Wat is Nederland fijn geregeld. Natuurlijk, het is ongetwijfeld ook mooi in het verre donkere Afrika of de volstrekt verwarde Verenigde Staten of het broeierige Perugona of het poenige Rusland maar is het er ook zo goed geregeld?

Neem de jaarpaaltjes bij Holten en Rijssen. Dat zie je elders niet. Denk ik.

De stichting Wereldtijdpad plaatste 2016 jaarpaaltjes. Vanaf het jaar 0 heeft ieder jaar een eigen paaltje waarop een draaibaar kubusje met aan 4 zijden een korte beschrijving van een gebeurtenis in dat jaar ergens op de wereld. En in elk geval 1 gebeurtenis betreft de omgeving van Holten en Rijssen. Het is ongelooflijk.

Je kunt je het hoofd breken over de vraag of mensen er wat van leren of er beter of anders van gaan kijken maar je kunt het ook niet doen en domweg bewondering hebben voor zoveel volharding. 2016 paaltjes die allemaal moeten kunnen draaien, 2016 paaltjes die allemaal schoongemaakt moeten worden, 2016 paaltjes die allemaal fier overeind moeten staan, ik geef het je te doen. Welnu, de stichting Wereldtijdpad doet het! En ze gaan door.

Ondertussen kan ik u deelgenoot maken van nieuwe data in mijn onderzoek. Het commando ‘geniet ervan’ van  de meneer of mevrouw die je je koffie serveert in de horeca is na mijn laatste blog hierover volstrekt komen te vervallen. Niemand gebruikte het. Dat is op zich al geweldig nieuws. Nog beter nieuws is dat bij alle horecagelegenheden waar we aanlegden (en het was warm) na onze bestelling gereageerd werd met ‘helemaal goed’ en de laatste 2 keer (omgeving Oldenzaal en Markelo) zelfs met ‘Helemaal goed, super’. Denk daar – vooral bij dat ‘super’ – Twents getuite lippen bij. Zo mooi.

Bezoek de stichting Wereldtijdpad.

Zorgcorset

2973347719

In het Dagblad een artikel over een alcoholist die 10 jaar geleden zijn vriendin in brand stak waarna zij het uitmaakte. De man kreeg een jaar cel en tbs. Onlangs oordeelde de rechter dat de man minimaal nog een jaar zijn zorgcorset moet dragen.

Ik snakte naar adem. Wat een woord. Wat een prachtig woord. Het combineert liefdevolle ondersteuning en zorg met zachtknellende drang en stevige dwang. Of stevige ondersteuning met liefdevolle dwang en zachte zorg en drang.

Maar toch. Ik weet nog hoe mijn moeder zich ooit in een corset hees. Geen pretje. En waartoe?

Dat vond ook de psychiater die de rechtbank adviseerde. Hij wist iets beters: geef de man iedere dag een kratje bier van staatswege en niemand heeft meer last van hem. Hij zei het, als ik het goed begrijp, met de kanttekening dat een dergelijke geste vanzelfsprekend niet aan de orde is. Maar toch.

Wat doet Vader Staat? Een krat bier of een corset?

Allochtoon autochtoon

feest ter gelegenheid van de opening van de Dieftilschool Leermens 1935
Enkele autochtone en allochtone Leermsters, 1937

Allochtoon, autochtoon, de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid en het CBS willen af van deze woorden. Ik zal ze niet missen, ik gebruikte ze niet zo vaak.

Hoewel. Regelmatig vragen mensen mij hoeveel autochtone Leermsters er nog in Leermens wonen. Let in dit verband op het woordje ‘nog’. Autochone Leermsters zijn daarmee een uitstervend ras geworden. In zo’n gesprek zijn de woorden ‘allochtoon’ en ‘autochtoon’ wel handig.

De verhouding autochtoon : allochtoon in Leermens is, zo schat ik, 50 : 50. Dat werpt overigens wel de vraag op wanneer je autochtoon bent. Ik ken Leermsters die hier niet geboren en ook niet getogen zijn maar zich Leermsterser voelen dan sommige mensen die hier wel geboren zijn. Maar de verhouding verandert wel. Er zijn in de loop der jaren steeds minder autochtonen in Leermens.

Als ik de laatste alinea nu in het Nieuw-Nederlands zou schrijven, zou er staan:

Welnu. De verhouding inboorlingen : door migratie hier woonachtige Leermsters is, zo schat ik, 50 : 50. Dat werpt overigens wel de vraag op wanneer je een inboorling bent. Ik ken Leermsters die hier niet geboren en ook niet getogen zijn maar zich Leermsterser voelen dan sommige mensen die hier wel geboren zijn. Maar de verhouding verandert wel. Er zijn in de loop der jaren steeds minder inboorlingen in Leermens.

Het is de toon die de muziek maakt.

 

De foto komt uit N.D.B. van der Molen, Om Leerms kommen. Profiel, Bedum, 2000. p. 164

Over overtuigen

overtuigen-of-dreigen
De foto bij een artikel over opvoedvragen in Trouw, gisteren.

De gemeente Groningen, de RUG en de Hanzehogeschool willen af van ontgroeningen. Ik begrijp dat. Ze mogen mijn naam er ook best bij zetten. Ik ben al langer overtuigd van de waanzin van ontgroenen. Of het de ontgroeners overtuigt, betwijfel ik. Eigenlijk zou er moeten staan: ‘De gemeente Groningen, de RUG en de Hanzehogeschool willen dat studentenverenigingen af willen van ontgroening. Dat is een heel ander verhaal.

Overtuigen is werken aan willen. Lees verder Over overtuigen

Leefbaar

nabije-ster-heeft-mogelijk-leefbare-planeet
De gordel planeten rond de ster Tau Ceti. Eén ervan is mogelijk leefbaar.

Er is in Groningen wat gedoe over de 40 miljoen die wordt overgemaakt naar onze rekening om het internet in de buitengebieden op orde te krijgen en zo de leefbaarheid te vergroten.

Ik worstel al jaren met het woord ‘leefbaar’. Een doel is haalbaar als je het kunt halen. Een tas is draagbaar als je hem kunt dragen. Een wijn is drinkbaar als je hem kunt drinken. Lees verder Leefbaar

Hoop doet leven

diederik-samson-030

Laatst schreef de Volkskrant over de Amerikaanse bank Wells Fargo. Duizenden medewerkers hebben er op grote schaal gefraudeerd. Ze werden vervolgens ontslagen en de chef schreef in een interne mail “to everyone” dat die fraude geen pas gaf. Er stond (in het Engels): ‘Onze bedrijfscultuur is volledig gebaseerd op het juiste doen voor onze klanten.’ De schat. Een bankdirecteur nota bene. Lees verder Hoop doet leven