Kom van dat dak af

De combinatie ‘werkwoord + je/u + bijwoord’ is interessant. ‘Ga je mee?’ is een vraag. ‘Komt u mee!’ is een opdracht. En ‘Doe je voorzichtig’ is een aansporing. Mijn vrouw belde me onlangs. Ik stond met een voet op de ladder en de andere voet op het dak. In mijn ene hand de telefoon, in mijn andere de nieuwe schuurmachine.

Aan het einde van ons gesprek begonnen de roeken in de es boven me luid te krassen.

‘Doe je voorzichtig’ zei ze toen ik verklaarde wat ze hoorde. Dit keer klonk het niet als een vraag, een opdracht of een aansporing. Nee, ik geloof dat het een wens was. Nou ja, zo’n schuurmachine is ook best prijzig.

Groningen en het raadsel van de donkere energie

Europa lijkt een oplossing voor de crisis te hebben gevonden. Alle pijlen van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA worden nu gericht op, aldus de Volkskrant, ‘het raadsel van de donkere energie’. Die donkere energie veroorzaakt de versnellende uitdijing van het heelal. Het lijkt een zin uit een Ollie B. Bommelboek maar stelt u zich het eens voor… er is al heel veel heelal en dat wordt dus alleen maar meer.

Om dat raadsel op te lossen, bouwen we de komende jaren een nieuwe telescoop. In 2019 is het klaar. Je zou je kunnen afvragen of dit in deze tijd goed besteed geld is. Maar waarschijnlijk is die donkere energie de enige oplossing voor de problemen waar Europa voor staat. Steve Jobs had het kunnen bedenken. We moeten niet nadenken over hoe we die arme Grieken er weer bovenop kunnen helpen. Dat is de verkeerde vraag. We moeten nadenken over de vraag hoe we van veel heel snel nog heel veel meer kunnen maken.

Nederland staat bij het Europees noodfonds nu garant voor 100 miljard euro. Dat lijkt veel maar is natuurlijk bij lange na niet genoeg als de zuiderburen omvallen en we met Duitsland en Denemarken onze favoriete vakantiebestemmingen willen redden. Hier in Groningen hebben we al eerder de staatskas moddervet gemaakt met ons gas.

De analyse van de meetgegevens van de nieuwe telescoop gaan we in Groningen doen. Met een beetje donkere energie zorgen wij ervoor dat Nederland makkelijk 1000 miljard euro aankan. Groningen voor de Grieken. In 2019. Nog even geduld a.u.b.

De lucht, de lucht

Gisteren zag ik wat tv. Het stemde mij niet vrolijk. Ik zag een meisje van 17 die met Youtubefilmpjes andere meisjes van 17 laat zien hoe je je opmaakt. Met die filmpjes scoort ze duizenden hits. Per dag. Ik ben – of het moet wel heel gek lopen –  vandaag toe aan mijn tienduizendste hit. In een jaar. We kijken liever dan we lezen.

En gelijk hebben we. Dat hoeft niet op Youtube. Als ik naar buiten kijk zie ik in het Noorden een stevige rij opgeschoten wilgen. Opgeschoten want ze zijn het formaat forse populier ontstegen. Ze buigen deemoedig voor de zuidwestenwind die Leermens teistert. Erboven jagen de wolken over het in de afgelopen dagen leeggeoogste, kaalgeslagen en omgeploegde Groninger land.

Gisterenavond sprak ik mijn kleine zusje. Ik vertelde over dat meisje met haar opmaaktips. En hoe ik erover dacht om mijn stukjes voortaan op Youtube uit te zenden. Ik heb ja immers een webcam op mijn computertje. Het was een grapje. Maar de telefoon laat mijn ogen niet zien. M’n zusje werd even erg stil.

Nee. Ik schrijf, u leest en samen kijken we naar de lucht. Die mooie lucht.

Herfst

Gisteren schreef de website nu.nl: ‘Prorail geeft geen garanties voor herfst’. Dat kan ik ook: ‘Walnootboom valt lelijk uit’. Dat is geen knullige kop van een nieuwsbericht. Dat is een feit. Onze walnootboom verliest zijn blad en doet dat wat terloops en lelijk. Het spijt me dat ik het moet zeggen. De boom, in allerlei opzichten bijzonder elegant, royaal en gul, valt lelijk uit. De bladeren van de walnoot zijn vrij groot. Denk maar kastanjeblad. En denk qua vorm es. Maar qua uitval heeft het walnootblad zijn gelijke bij mijn weten niet. Denk qua uitval dus maar gewoon walnoot.

Walnootbladeren verfrommelen wat, worden dorbruin, krijgen lelijke vlekken en vallen. Niet allemaal tegelijk maar zo af en toe eentje. Pfrst. Of gewoon prloff. Buurman linde doet dat heel anders. Zijn bladeren worden met hun allen knalgeel. Waarschijnlijk gaan ze vervolgens heel los aan de tak zitten maar door hun geringe grootte wegen ze weinig en blijven ze toch nog hangen. Maar een zuchtje wind is voldoende om een betoverend geritsel te horen en te zien, pjsst en dan langer. Als de rozenblaadjes in ‘American beauty’ vallen de gele blaadjes naar beneden. Zachtjes, dromerig, alleen wat knusser.

En af en toe de doffe plof  van een vallende kastanje of de helle tik van een rijpe walnoot. Ik weet het zeker: het wordt herfst. Geen ontkomen aan.

Nestdrang

Ze zijn weer bezig bij de krakers.

U leest hier een blije buurman. Toen wij in Leermens kwamen wonen stond ons huis leeg maar ook het huis waar nu de krakers wonen. Een beeldschoon huis dat eigendom is of was van een mevrouw die, zo ging het verhaal, in Den Haag woonde en daar dement was. In haar werkzame jaren verzamelde ze huizen. Haar collectie strekte zich uit over de hele provincie. Maar de familie leefde in onmin en de boedelverdeling is nooit lekker gelopen. Het resultaat: overal lege panden. Alles hear say, voor de goede orde.

Nadat het een aantal jaren leegstond werd het gekraakt. Krakers kwamen, krakers gingen, krakers kwamen, krakers gingen. Steeds meer oude auto’s, steeds weer nieuwe gezichten. Maar feit is: dankzij al die krakers staat het huis nog. Zij stookten het warm en hielden de elementen buiten. Maar het leek een ongelijke strijd. Om zo’n oude, grote Groningse boerderij te onderhouden is geld nodig. Of heel veel tijd, geduld en kunde. En in elk geval de ijzeren wil om te settelen en te nestelen.

Nu wordt er weer volop geschuurd en geschilderd. In dit verband: mijn huisje staat weer strak in de lak. Ik ben er klaar voor.

Ria Valk

Mijn wekkerradio en ik liggen wat overhoop met elkaar. ‘Wat wil je dan horen?’ verzucht mijn voorheen onvolprezen wekmachien. En dus probeerde hij het vandaag met de schitterende regel: ‘…drink je tomatensap in plaats van bier.’ Ik geloof niet dat het Radio 1 was, dat op stond. Ik wist niet hoe snel hij uit moest. Moet ik een nieuwe kopen?

Waarschijnlijk ligt het niet aan mijn wekkertje. De wereld is de laatste weken steeds wat te vroeg voor mij. Ik weet, ze noemen dat verschijnsel ‘herfst’ maar ergens heeft iemand een foutje gemaakt. De duisternis is dit jaar echt vroeger. Om 7 uur ’s morgens is het nog donker. Om 7 uur ’s avonds wordt het al donker. Dat klopt niet.

Ik googelde die ene regel van vanmorgen even. Hij blijkt afkomstig uit een liedje van Ria Valk: ‘Je bent niet hip’. Voor wie het weten wil, het refrein eindigt met de regels ‘Je hebt een baan waarvan je zegt, hij is niet goed en hij is niet slecht
/ Maar jij bent lief en reuzentrouw, jij hoort bij mij en ik bij jou’. (Deelneemsters van de cursus van afgelopen vrijdag: ik citeer de site songtekst.nl. Het is natuurlijk ‘reuzetrouw’)

Ria Valk heeft gelijk. Ik realiseer me dat ik eigenlijk best tevreden was met de manier waarop ik tot voor kort wakker werd gemaakt: gewoon, een vriendelijke ruis, afkomstig uit het niets, op weg naar het niets. Wakker worden met Ria Valk of met het menselijk tekort? Ik kies toch voor het laatste.

Moeder en spin

Eergisteren redde mijn moeder een spin uit de wc-pot. Een prachtige daad die getuigt van haar nobele inborst. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ze diezelfde spin even daarvoor geheel moedwillig en eigenhandig in die wc-pot had gegooid.

Ze vertelde me hoe bij de kast een bijna dood torretje op de grond lag. Dat was te zielig, vond ze. En dus pakte ze haar rollator, haalde stoffer en blik uit de berging en wilde het torretje opvegen om in de wc te gooien. Op dat moment kwam er een klein spinnetje aangehuppeld. Wat zo’n spin precies denkt, weet ik niet maar hij zal gedacht hebben dat er een eenvoudig bereikbaar en smakelijk hapje klaar lag zonder dat-ie er voor hoefde te spinnen. Een bijna dood torretje, een spin: het werd mijn moeder gewoon te veel. Even kwam haar boerenafkomst naar boven. Ze veegde beide beesten zonder pardon op en kieperde ze in de wc. De tor was zo weg, vertelde ze, maar die spin … na twee spoelbeurten kroop het arme beestje toch weer onder de rand van de pot naar boven. Toen vond mijn moeder het genoeg.

Ze reikte het dappere beestje de stoffer van de stoffer en blik. En in een mum van tijd zat het spinnetje weer hoog en droog in de borstel. Daar gingen moeder en spin, de een achter de rollator, de ander erin. Ze heeft hem, compleet met stoffer en blik, buiten neer gezet. Ik weet zeker dat ze hem nog liefdevol heeft toegesproken.