Bart’s column

Elke twee weken schrijft Bart van de Leemput een column in de Ommelander: Bart’s column. Een column, dat is een stukje waarin iemand de lezer kietelt of koestert of krabt. Bart’s stukjes kietelen niet. Ze koesteren niet. ze krabben niet. Bart’s stukjes krenken. Bart van de Leemput is directeur van de NAM. U weet wel, dat bedrijf dat de grond onder Groningen mag leegpompen. Dat daardoor allerlei schade ontstaat is jammer maar helaas. We doen momenteel onderzoek naar … wacht vooral nog even af … We doen ons uiterste best om …

Bart van de Leemput heeft ooit een cursus empathie gehad. Maar dat valt nog niet mee. Ik citeer een deel van zijn column van 27 augustus:

Het afgelopen jaar sprak ik veel mensen die aan den lijve een aardbeving hebben ervaren en daar ook schade van ondervonden. Ik hoorde veel verhalen, angstige ervaringen, boze en verontruste reacties. Die verhalen hebben impact, die kan ik – die wil ik – niet zomaar naast me neerleggen.

We voelen zijn emotie. We beleven zijn zorg en zijn loodzware verantwoordelijkheid. Dat kan maar een ding betekenen: de NAM stopt eindelijk met dat gewroet in de grond onder mijn voeten. Helaas, wat volgt is dit:

De komende tijd zullen we daarom blijven onderzoeken of het mogelijk is aardbevingen te voorkomen of de kracht ervan te beïnvloeden.

Van de Leemput kan die boze reacties niet naast zich neerleggen. Nou, misschien kan hij het wel maar hij wil het in elk geval niet. Daarom doet hij onderzoek. Ik ben erg voor onderzoek. Maar het is adembenemend hoe onderzoek in handen van onze regering en het petrochemisch-industrieel complex (dat heb ik altijd al een keer willen schrijven) niets anders is dan een stoplap: een lap tekst waarmee tijdelijk een gaatje wordt gestopt. Tot het gas op is. Dan zien we wel weer verder.

Lees hieronder de column. En Stadjers, nog gefeliciteerd met jullie Ontzet. Wanneer zijn wij aan de beurt?

Bart's column

Laat zien dat het menens is

En jawel, het is zaterdag 9 februari 2013. Weer een aardschok. En nee, laten we het woord ‘aardbeving’ maar even niet gebruiken, met die rampen aan de andere kant van de wereld. Ik heb de neiging om de kwestie van de aardschokken door de gaswinning met enige humor te benaderen. Want eerlijk is eerlijk, het gebeurt al jaren, de boel staat hier nog overeind, ik voel me niet onveilig en ik slaap er niet slechter van. Maar ik voel me door iemand als Henk Kamp volkomen genegeerd. Mag ik eens proberen om zonder ironie de kwestie van mijn kant proberen te duiden?

50 jaar geleden werd begonnen met pompen. Toen had men geen idee waar men mee bezig was. In de loop der jaren werd echter duidelijk dat je hier niet ongestraft gas kunt winnen. Althans: dat je hier geen gas kunt winnen zonder dat het schade berokkent aan de infrastructuur en de gebouwen. Het zet kwaad bloed dat de NAM – een combinatie van botte commerciële oliebedrijven en de Nederlandse staat – jaren en jaren die schade bagatelliseerde en überhaupt een relatie tussen gaswinning en bodemdaling ontkende. De aandeelhouders van de NAM en de Nederlandse overheid hebben miljarden en miljarden verdiend en de gevolgen voor Groningen weggewuifd. Het is mooi dat de NAM daar spijt over betuigt. Het zou de overheid sieren dat ook te doen.

Schade

Wat precies de schade is, daarvan kan niemand een reële schatting doen. Nu bedragen noemen is flauw. Temeer omdat een deel van die schade geen echt geld is. Een voorbeeld: wij zouden wellicht ooit best nog eens weer in de stad willen wonen. Ons huis dreigt door de hele kwestie aanzienlijk in waarde te dalen. Is dat schade? En hoe zou dat gecompenseerd moeten worden?

Het aantal scheuren en scheurtjes in ons huis is fors. Tegelijkertijd: het voorhuis dateert van ongeveer 1780. Het is opgemetseld met specie die vrij zacht is. Daardoor kunnen de stenen ten opzichte van elkaar wat bewegen. Onze muren zijn bij wijze van spreken wat elastisch. Ons stucwerk echter niet. Dus eens in de 5 jaar kap ik de scheuren uit en smeer ze aan en schilder ik de muur in kwestie. En ons achterhuis is opgebouwd rond een houten balkenconstructie die met houten pinnen elastisch met elkaar zijn verbonden. Ook daarvoor geldt: als dat beweegt, is de schade beperkt tot stucwerk. En ons achterachterhuis staat op een plaat schuimbeton: ook dat werkt naar behoren. Onze schade valt in zekere zin dus mee. Maar modernere huizen hebben het wel  degelijk zwaarder. Om nog maar te zwijgen over de schade die mensen hebben die hun huis nu te koop hebben staan.

Buizenstraat

De schade aan de regio is echter abstracter maar waarschijnlijk veel groter. Tussen de Eemshaven en Delfzijl wil men een buizenstraat aanleggen. Dat ‘aanleggen’ is behoorlijk virtueel. In feite is het een proces van opkopen en vergunningen geven. Commerciële partijen kopen een strook land op tussen de Eemshaven en Delfzijl en de overheid geeft een soort all-inclusive-vergunning om in die strook buizen te leggen waardoor gevaarlijke gassen en vloeistoffen vervoerd kunnen worden. Wat doen die aardschokken met de buizen in zo’n buizenstraat? Wat doen die schokken met die giga energiecentrale? Ik heb geen idee. Ik neem aan dat dat is uitgezocht. Mijn vertrouwen in wetenschappelijk onderzoek is erg groot. Maar mijn vertrouwen in de boodschappers is van de resultaten van dat onderzoek is klein. De NAM heeft jarenlang ontkend dat er sprake was van een verband tussen bodemdaling, gasschokken en gas oppompen. Bij nader inzien … u kunt zich misschien voorstellen dat geruststellingen van een belanghebbende partij mij eerder wantrouwend maken.

Ik voel me niet onveilig. Ik voel me genegeerd. Ik wil gewoon dat de overheid erkent dat al dat pompen voor de regio gevolgen heeft en dat de overheid snel begint met het aanpakken van de oorzaken van dat probleem en snel begint met het regelen van de schade. Ik begrijp best dat er financiële belangen en juridische problemen een rol spelen. Ik begrijp ook dat je niet van de een op de andere dag kunt stoppen met pompen. Maar ik begrijp niet dat als het Staatstoezicht op de Mijnen dringend adviseert het oppompen van gas zo snel mogelijk zoveel mogelijk te reduceren, je dat advies zo onbekommerd naast je neer kunt leggen.

Geldbelust

Zijn Groningers zeikerds om zoveel stampei te maken over een paar bevinkjes? Nee. Zijn we geldbelust? Het kan zijn dat sommigen geld ruiken. Dat maakt niet het beste in de mens wakker. Ik meen te weten dat de eigenaren van Amsterdamse huizen die door de Noord-Zuid-lijn beschadigd werden ook snel op de stoep stonden met een ingevuld formulier. Ik meen te weten dat zij ruimhartig gecompenseerd zijn voor overigens heel reële schade. Niets menselijks is mensen vreemd.

Kortom: het Staatstoezicht op de Mijnen constateert dat als we nu het oppompen fors reduceren, de aardschokken in de loop van de tijd zullen afnemen. Dat onderzoek is gedaan. Er is maar een conclusie mogelijk: beperk de gaswinning zo snel mogelijk. Ontwerp een goede eerlijke regeling om schade te compenseren en meer schade te voorkomen. Laat zien dat het menens is.

Lees hier het persbericht van het Staatstoezicht op de Mijnen

Lees hier op Kennislink de feiten.

%d bloggers liken dit: