Toe maar – een update

Het Gronings is prachtig. Maar ik spreek het niet. Verstaan gaat – mits men langzaam praat. Gebarentaal is niet nodig want een echte Groninger zou dat zo onderkoeld doen dat het zinloos is. Maar een paar Groningse taalgebruiken ken ik.

De mooiste is ‘Toe maar’.

In Amsterdam had dat een uitnodigende betekenis. Bijvoorbeeld: ‘ga je gang’ of ‘tast toe’. Hier betekent ‘toe maar’ heel iets anders. Stelt u zich voor. We praten over de gaswinning en de aardbevingen die dat gepomp ons bezorgt. Je klaagt je nood, je spuwt je gram en sluit af met ‘toe maar’. ‘Toe maar ‘ betekent zoiets als: ‘je wordt hoe dan ook ge …’ Sorry, ik bedoel: ‘ze moeten ons toch altijd hebben. We kunnen er toch niets aan doen.’ De ander zwijgt, tuurt even in de verte en spuugt op de grond. En zegt dan ook nog maar eens ‘toe maar’.

Donderdag gaat Groningen naar Den Haag. Boos. Ik hoop op revolutie maar ben bang voor ‘toe maar’. En dat die westerlingen dat dan op zijn Amsterdams interpreteren.

Dit stukje komt u misschien bekend voor. Ik schreef het in 2014. Waar nu ‘Den Haag’ staat, stond toen ‘Zeerijp’. De illustratie komt van de site van de Groninger Bodembeweging.

Een complimentje

Het Noorden kreeg gisteren een complimentje. Jawel!

Het Noorden was eergisteren een dagje stuurloos: alle bestuurders lobbyden in Den Haag. Niet om onze Regering geld af te troggelen. Nee, om onze Regering te vragen of ze de regeltjes wat willen versoepelen zodat wij groot kunnen worden als energieproeftuin.

Persoonlijk heb ik het niet zo op het pushen van onze provincie als motor voor schone energie. Het zou er zomaar op neer kunnen komen dat we het land en onze daken hier vol zetten met windmolens en zonnepanelen. Of dat we gaan proberen om in die grote proeftuin nog wat extra gaten te boren om het CO2 op te slaan. Ik ben geen optimist in die dingen.

Maar dat complimentje … Ik citeer ons Dagblad:

De drie provincies vragen nadrukkelijk niet om geld. Ze hebben geleerd, prees VVD-Kamerlid Arno Rutte. Hij benoemt het Calimero-gedrag uit het verleden. “Het Noorden is hier in Den Haag te vaak gekomen om dingen te halen en te vragen.”

Het begon zo fijn. Beetje nudgen: complimentje, we hebben geleerd! En dan dat Haagse tikje op de vingers: we komen te vaak in Den Haag om iets te vragen. Geld bijvoorbeeld. Ons Dagblad stelt geen vragen bij deze quote. Laat ik dat dan ook maar niet doen.

Overigens: in Follow the money verscheen onlangs een goed overzichtsartikel over die schade-afhandeling. En hoe Groningers ronduit vern… Sorry, dat Calimero-gedrag is toch wel erg hardnekkig.

Nieuwsgierig? Lees het artikel hier.

Actie

action-man

Een collega constateerde laatst dat ik een voorkeur lijk te hebben voor de onvoltooid verleden tijd. Waar ik de onvoltooid verleden tijd gebruik, kiest zij vaak voor de voltooide tijd. Ik nam mijn eigen stukjes eens door. Ik gebruik inderdaad de voltooide tijd weinig. Maar toch, in het stukje van gisteren kwam ik er een tegen:

De NAM heeft een leefbaarheidsprogramma gemaakt.

Wat is het verschil met

De NAM maakte een leefbaarheidsprogramma.

Dat is het plaatje.

In de eerste zin zien we een lege vergaderzaal. In de tweede zin een volle.

In de voltooide tijd (zin 1) zien we een donker zaaltje, de stoelen staan schots en scheef, het ruikt er bedompt. Hier is gewerkt. Hier zat zojuist nog de PR-commissie van de NAM. Er staan en hangen whiteborden en flap-overs. Grote volgekrabbelde vellen papier liggen ordeloos op tafels. In het midden die ene flap-over. ‘Goed plan? Dien in!’ staat erin koeienletters. Uitroeptekens alom. We zien het resultaat. In dit geval is dat: ‘We hebben geen idee meer, kom zelf eens met iets.’

In de onvoltooide tijd (zin 2) zien we de PR-commissie ploeteren. Het is alweer vier uur ’s middags en ze zijn er nog niet uit. Wat te doen? Ze krabben zich onder de veiligheidshelm en halen nog een kopje koffie. Hoe maken we van al die boze Groningers weer blije en vooral dankbare burgers? De chef zucht. Iemand roept. De klok tikt. Boem … in Froombosch is het weer mis. De commissieleden gespen zich de veiligheidshelm wat vaster.

De voltooide tijd zet het resultaat voorop, de onvoltooid verleden tijd richt zich op het proces. Daarmee is de onvoltooide tijd actiegerichter. Er gebeurt meer. Misschien ben ik wel een man van actie.

Maar ik geef toe, in dit voorbeeld maakt het geen enkel verschil.

Hou het simpel

Men houdt het graag simpel bij het Centrum voor Veilig Wonen. Zo creëerde het Centrum een nieuwe dienst: Versneld Herstel. ‘Vooral schades die een korte hersteltijd nodig hebben, komen voor Versneld Herstel in aanmerking.’ Wij bij Wout Sorgdrager Communicatie denken ook hard na over een geheel nieuwe vorm van dienstverlening: Klaar terwijl U Wacht. Voor de KUW komen vooral teksten in aanmerking die klaar kunnen zijn terwijl u wacht.

Maar daar wilde ik helemaal niet over schrijven. Ik wilde schrijven over die mevrouw in Bierum die op een avond haar keyboard ziet schudden en even later een grote scheur zag bij de trap. Het Centrum voor Veilig Wonen maakt van haar leading lady in een van de vele paginagrote advertenties, ik bedoel artikelen, waarmee de NAM cum suis zich inkoopt in de plaatselijke journalistiek.

Wat gebruiken ze als kop? U zag het vast al.

scan CVW advertentie

Hoort u het verschil tussen deze zin en bijvoorbeeld “Ik wil hier graag nog lang blijven wonen.” Ik heb me suf gezocht in de grote Algemene Nederlandse Spraakkunst. Hoe noemen we deze werkwoordsvorm? Soms worden deze stukjes gelezen door een echte taalkundige. Laat hij of zij zich melden, want ik kom er niet uit. Maar hoe we hem ook noemen, feit is dat de meeste Nederlanders hier toch echt een domper achter horen: ‘Maar ja, dat gaat dus niet meer.’

Gelukkig is de clou van het artikel dat de gedupeerde erg tevreden is over de herstelwerkzaamheden. Die scheuren zijn dichtgeplamuurd. Zij woont nog wel even in Bierum. En inderdaad, het is daar prachtig.

Een fact of life

Henk-Kamp-duim-omhoog

Lang heb ik gedacht dat minister Henk Kamp een fact of life was. Onvermijdelijk, net zoals zuidwesterstorm in februari, herfstbladeren op de rails of bevingen in Groningen.

Kamp werd in 1994 Tweede Kamerlid en was, zo lees ik in mijn Dagblad, minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, minister van Defensie, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en minister van Economische Zaken en Werkgelegenheid. Terzijde – mij valt pas nu op dat werkgelegenheid eerder gekoppeld werd aan Sociale Zaken en nu aan Economische Zaken.

Kamp vertrekt na de verkiezingen.

Morgen vergadert de Tweede Kamer over het voorstel van wet van het lid Schouten tot wijziging van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, de Huisvestingswet 2014 en de Woningwet (aanvulling van de opzeggingsgrond dringend eigen gebruik voor de tijdelijke huisvesting van jongeren).

Dat lijkt me wel een kabinetscrisis waard.

Onderzoek wijst uit

Schermafbeelding 2015-12-04 om 09.13.30

Het KNMI deed gisteren onderzoek naar het weer voor vandaag. De conclusie ziet u hierboven.

Ik geloofde het instituut. Het zou zo maar kunnen kloppen.

Arcadis deed onderzoek naar schade aan woningen buiten de schadecontourlijn. Opdrachtgever is de NAM BV. De NAM wilde weten hoever de reikwijdte van een beving precies is en hoe groot het effect is. Conclusie: de bevingen zijn te zwak om buiten die schadecontourlijn schade aan te kunnen richten.

Ik geloof er niets van.

Waarom geloof ik het KNMI wel en Arcadis niet?

Allereerst is er de opdrachtgever. De NAM is een commercieel bedrijf dat belang heeft bij de uitkomst van het onderzoek. Ik rangschik de conclusie van dit onderzoek onder de onderzoeken van de tandpastafabrikant, de gezichtscrèmeverpakkers, de vitaminesuppletieboefjes en de BioStabil-verkoper: ‘Onderzoek wijst uit: ons product werkt echt 5 keer beter dan dat van de concurrent!’

Bovendien: niet alleen de NAM heeft groot belang bij dit onderzoek. Ook de onderzoekers zelf. Dave van Drie, de onderzoeksleider, begrijpt dat veel Groningers grote twijfels hebben bij de resultaten van zijn onderzoek. ‘Maar’, zegt hij, ‘we staan hier wel achter en kunnen het heel goed onderbouwen.’ Overtuigend? Nee. De NAM is een grote, belangrijke opdrachtgever voor Arcadis. Een verkeerde uitkomst kan betekenen dat de opdrachtenstroom opdroogt. En ook de kindertjes Van Drie moeten eten.

Arcadis is een commercieel bedrijf dat gigantische bedragen verdient aan de NAM. Fijn dat Van Drie begrijpt dat ik hem niet vertrouw. Jammer dat de NAM dat niet snapt. Krankjorem dat de overheid dat niet snapt. Dit soort onderzoek moet gedaan worden door een onafhankelijk instituut. Misschien kan Arcadis uitzoeken of de Biostabil echt werkt.