De kont tegen de krimp

VV'tZandt-camping

In het naburige ’t Zandt moest dit jaar vanwege een sterk verouderd ledenbestand de voetbalvereniging sluiten. Ons Dagblad meldt dat twee mannen het complex nu willen ombouwen tot een camping. ‘Maar’, schrijft het Dagblad,

‘het moet meer worden dan een camping alleen. Wildeman en compagnon Stukkien zien iets voor zich dat ze ‘een sociaal dorpsbedrijf’ noemen. Een plek die leven in de brouwerij brengt en waar mensen terecht kunnen die – om wat voor reden dan ook – zorg of begeleiding nodig hebben. „We willen dit initiatief aangrijpen om iets moois te doen voor het dorp en voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.”

Hun droom?

“Een gezinnetje uit Zutphen, pak ’m beet. Drie kindertjes waarvan ééntje met een handicap. Die heeft veel zorg en aandacht nodig, maar die ouders willen niet dat de andere twee ondersneeuwen. Als ze hier vakantie vieren, kunnen ze zonder zorgen een dagje met z’n vieren weg, want op de camping is alle zorg en begeleiding voor hun gehandicapte kind.”

Ondertussen zagen wij vrijdag Lubbe van Leermens en genoten wij zaterdagavond en -nacht van een echte Leermster tompouce en een spetterend optreden van O’fifty in de gigatent op het dorp. Althans, het spetterend optreden vond plaats in de tent, ons genieten op de bank, in bed en even later weer op de bank, bij nóg maar een moord. De geluidsisolerende werking van tentdoek wordt wel eens overschat. Maar zo’n feest heb je maar eens in de 975 jaar en ik weet bijna zeker dat we dat niet meer meemaken.

Nee, zo’n feest is prachtig en leuk. En het is opnieuw een demonstratie van de enorme kracht die er in een levendige dorpsgemeenschap schuilgaat. Vele handen maken licht werk. En vele handen maken een grote klus behapbaar. Ik schat dat zo’n 50 mensen in de voorbereiding en uitvoering en nazorg betrokken waren. Voor de goede orde: Leermens telt 205 inwoners. Net zoveel als in 1971!

Dat de regio krimpt is geen fakenieuws. Maar ik ben ervan overtuigd dat de krimp in de dorpen mee gaat vallen. Juist omdat in de dorpen mensen in staat zijn om de handen ineen te slaan en de kont tegen de krimp te gooien.

Daar in ’t Zandt zie je nu 2 mannen wat eenzaam op een leeg voetbalcomplex. Het zou mij niets verbazen als over een paar jaar hun droom verwezenlijkt is en dat gezin uit Zutphen er inderdaad de tenten opslaat.

Import en export

Leermens-op-de-vroege-woensdagmorgen

Ik fietste de Wierdeweg uit, richting de brug, richting Loppersum. Bij Fetze & Tineke stond een grote container op de oprit. Voor het huis stond de trekker van Lukkie met een beste bak erachter. In de container spullen. Heel veel spullen. Prima spullen, werd mij verzekerd, maar niemand wilde ze. Iedereen heeft al spullen. Deze spullen gaan weg.

In de bak bij Lukkie spullen. Heel veel spullen. Die spullen gaan natuurlijk ook weg, maar mogen eerst een jaartje bij Lukkie in de schuur aan dat idee wennen. Lukkie zat hoog op de trekker. De motor draaide. Fetze en Tineke liepen druk heen en weer. Het echtpaar verkeerde in kennelijke staat van hektiek, grenzend aan paniek. Ze verhuisden naar Amsterdam, het huis in Leermens moet leeg.

De kar was vol. Geroutineerd zette Fetze zich op de zijzit van de trekker, u weet wel, dat plaatstalen kuipstoeltje boven zo’n enorm achterwiel. Daar zat hij. Domineeszoon, dichter, dorpsgenoot, Amsterdammer. De trekker ging de bocht om.

Wie een film zou maken over krimp op het platteland zou met dat shot kunnen openen. Hoe die trekker uit beeld verdwijnt, erop dat onwaarschijnlijke duo, erachter die bak met spullen. Leermens loopt leeg. De oudjes vertrekken. Ik ken drie echtparen die dit jaar uit het dorp weggaan.

Leermens loopt vol. De afgelopen paar jaar vestigden zich hier 7 jonge stellen. Jonkies waarvan de vader en/of moeder ook in Leermens wonen. Deze jongelui vestigden zich dus in het dorp waar ze opgroeiden. Dan doe je als dorp toch iets goed.

De eerste stellen hebben inmiddels de wieg in de huiskamer staan. Maandagavond stond ik aan zo’n wieg. Ik verwachtte er Job maar hij lag boven in zijn bedje. Bezoek vond hij gewoon veels te gezellig. Een echte Leermster knul.

PS: Een van die stellen heeft een blog over hun komst naar Leermens. Lees Schuur in Leermens.

Haan op mesthoop

wierdeweg-2-leermens Vrijdag kwam ik laat thuis. Het was donker. Het was koud. De zakken snoep die ik nog snel had gekocht vanwege Sint Maarten konden ongebruikt de kelder in. De luiken gingen dicht. We kropen voor de buis en bekommerden ons alleen nog maar om de vrijdagavondmoord op de Belg.

Toen ik zaterdag de luiken opende bleek het weg. Dus toch. Alles wat restte, was een grote bult van puin. Erboven, als een parmantige haan op de mesthoop, de kraan van de firma De Weert uit Spijk.

Een lege plek.

Ruimte tot zijn essentie teruggebracht: 20 kuub puin en een oude wasmachine. Bij de appelboom rest een berg rottende appels. Wat ooit voor mensen een thuis was is nu weg. Buiten en binnen bestaan er niet meer. Het huis is aan kant.

Krimp

vennenflat-delfzijl
De Vennenflat in Delfzijl gaat eind 2016 tegen de vlakte

Het Centraal Bureau voor Statistiek voorspelt krimp in de regio en voorspellingen van het CBS worden vaak bewaarheid. En dus wordt er gekrompen. Het is een bijzonder fenomeen. Als slogan hanteert het CBS dan ook: ‘Voor wat er feitelijk gebeurt’. Neem Delfzijl. Lees verder “Krimp”

Droomhuis

IMG_7698
Huis aan de Wierdeweg in Leermens

Wij vertoefden een week of twee in de Cevennes, een streek in het zuiden van Frankrijk, richting de Pyreneeën. Het is er niet druk. Het is er rustig. Er is er vaak geen mens. Wel zijn er huizen, in wisselende staat van verval.

U kent ze wel. Verlaten huizen, ooit met man en macht opgetrokken van stoere rotsblokken, aaneengevoegd met leem en kalk en bijeengehouden door eiken balken van 30 centimeter in doorsnee. En nu staat het leeg. Het dak is ingestort, de deuren hangen met een scharnier nog half in de sponning, de emmer voor het varken staat nog bij de keuken. Er staat een lege ton Persil.

Er zijn dorpen waar ze de overhand hebben. Er zijn dorpen waar ze de minderheid vormen maar waar je aan alles ziet dat over 10 jaar de leegloop finaal en definitief zal zijn. En soms zie je ze in het bos. Het kost soms moeite om het je voor te stellen maar waarschijnlijk was dat bos 20 jaar geleden dorp.

Het zijn droomhuizen, stuk voor stuk. In makelaarstaal: dankbare opknappertjes voor ondernemende mensen met twee rechterhanden die de mogelijkheden zien van het pand en de ruimte eromheen. Maar ook in mijmertaal. Wie deed hier als laatste de deur dicht? Wie voerde als laatste het varken? En kinderen, wanneer speelden zij hier voor het laatst?

Droomhuizen. Op vakantie in Frankrijk vind ik ze prachtig.

In Bemelen

Bemelen

We zagen dinsdag de documentaire over Bemelen, een vrij groot dorp (372 inwoners) op zo’n 5 kilometer ten oosten van Maastricht. Ik ken Bemelen. Ik kwam in Bemelen. Ik kende mensen in Bemelen.

Zij vertrokken.

Dat is het verhaal van Bemelen. De VPRO-gids noemt de mensen die niet vertrokken ‘achterblijvers’. Over achterblijvers valt veel te schrijven. Zeker over de achterblijvers in Bemelen. De filmer deed geen aselecte steekproef. Er werden zo’n 5 mensen echt opgevoerd. Beetje “man-bijt-hond” mensen. Soms ronduit gênante verhalen, schaamteloos verteld door de mensen die het betreft.

Wij bekeken de documentaire en vroegen ons af of zo’n documentaire ook in Leermens gemaakt kon worden. We betwijfelden dat sterk. Later gingen we aan die twijfel twijfelen.

Zet een camera voor iemands neus en hij of zij gaat los. Het lijkt iets universeels. Is het de aandacht? Misschien. In plaats van psychiaters of psychologen zoeken we ons heil in de camera. Ter nuancering: misschien is facebooken of bloggen wel net zoiets.

Morgen zie ik de vertrekkers uit Bemelen. Eens horen wat of zij kunnen vertellen.

%d bloggers liken dit: