Een gevangenis

Iemand zei op de radio: ‘We zitten opgesloten in een gevangenis die instort.’ Hij werkte bij Aldel. Het ging over bevingschade. Het ging over de fatale combinatie van een onverkoopbare woning en een ontslagaanzegging. Het ging over Noordoost-Groningen. Het ging over mijn land.

Zondag zetten we de auto voor zoonlief klaar bij het station in Loppersum. Daarna wandelden we door het land over de Zuiderweg van Loppersum, via Zeerijp richting Leermens. Rechts oneindigheid, links oneindigheid. En erboven de zon. De kerk van Eenum piepte parmantig boven de bomen uit. Eenmaal in Eenum volgden we het Jacobspad, over de IJzerbaan en vervolgens langs de Kosterij en naar links. Het Jacobspad wees ons opnieuw naar links waarna we weer op de IJzerbaan zouden geraken. In die kringloop wilden we niet verzeild raken. Wij sloegen dus rechtsaf over de Schansweg naar huis. Een wandeling van anderhalf uur.

Hier en daar zagen we huizen met scheuren. Bevingschade, zeker weten. Hier en daar stonden huizen leeg. Krimp, ongetwijfeld. En – hoewel niet zichtbaar – her en der mensen die hun baan verloren en geen kant op kunnen. Inderdaad: opgesloten in een gevangenis die instort. Afschuwelijk.

Het zou echter jammer zijn als de indruk ontstaat dat het alleen maar malheur is. Noordoost-Groningen is ook rust en ruimte, vriendelijke mensen, buren die vuurwerk afsteken en het daarna opruimen, prachtige dorpjes, geploegd land, groen gras en kronkelende watertjes. Wat voor sommige mensen een gevangenis is, is voor anderen een paradijsje. De wereld zit raar in elkaar.

Een lege school

Dit voelt niet goed. Waar zijn mijn kinderen? Volgens mij zijn die zes weken zomervakantie echt voorbij. En waarom hebben die mannen met die containers alle tekeningen van de muren en de ramen gehaald? Ze zouden er echt al moeten zijn. In elk geval de meesters en de juffen … hè, ik stond zo heerlijk te suffen, zo’n lange warme zomer, maar nou wil ik weer kinderen in me, om me. Ik verveel me. De stilte stuitert van de ramen. Op de zolder houdt het gebinte zich gedeisd en tussen de balken hangt de warme vochtige lucht heel stil. Wie zet er even een raam open? En m’n klok, waar is m’n klok gebleven?

Natuurlijk. Hij stond weer stil. Hij staat altijd stil. Ik weet nog goed hoe al die hoofdmeesters telkens weer mijn klok lieten repareren. De laatste zette er zelfs een nieuwe klok onder. Werd ook niets. Nee, die klok van mij heb ik nooit opgewonden. Waarom zou ik? Ik volg het ritme van de dagen. Ik weet wanneer het tijd is. Ik ruik de koffie ’s morgens, ik zie de eerste kinderen al van verre de Schoolweg af komen fietsen. En ik hoor hoe de moeders hun ochtendbabbel op het schoolplein doen. En als de toeter toetert is het tijd. Tijd om naar binnen te gaan, tijd voor de kring. Als de toeter toetert is het tijd voor de pauze, voor de lunch, voor het afscheid. Ik hoor hoe de kinderen afspreken. Wie speelt bij wie? Welke vader of moeder komt voor niets naar Dieftil? En ik voel hoe de hoofdmeester de deur dichttrekt en me sluit. Nu alweer bijna zeven weken geleden.

Dit voelt niet goed. Waar zijn mijn kinderen?

In 1935 werd de Dieftilschool in gebruik genomen. De school staat op de driesprong tussen Eenum, Oosterwijtwerd en Leermens. In de oorlog is het gebouw een tijdlang gebruikt door de Duisers. Verder heeft het gebouw al die jaren dienst gedaan als school. Wie wil er een mooie B&B beginnen? Ik mag niet.
In 1935 werd de Dieftilschool in gebruik genomen. De school staat op de driesprong tussen Eenum, Oosterwijtwerd en Leermens. In de oorlog is het gebouw een tijdlang gebruikt door de Duisers. Verder heeft het gebouw al die jaren dienst gedaan als school. Wie wil er een mooie B&B beginnen? Ik mag niet.

 

Het Hoogeland groeit en bloeit

Gisteren werden de vijf kussen van Appingedam gepresenteerd. Natasja Bennink maakte vijf bronzen beelden van vijf kussende stellen: kleuters, pubers, twintigers, vijftigers en tachtigers. Het zijn vijf momenten van verbinding en liefde. Vijf momenten waarop we stilstaan bij iets vanzelfsprekends, contact. De beelden verbinden het middeleeuwse stadshart met de prachtige Nicolaikerk, de hangende keukens, het museum aan het kerkplein en de middeleeuwse Dijkstraat en Wijkstraat met de gloednieuwe jachthaven langs het heerlijke Damsterdiep. Maar eerlijk gezegd: de beelden verbeelden vooral zichzelf.

Feest in Leermens ter gelegenheid van de opening van de Dieftilschool (1935). De foto komt uit N.D.B. van der Molen, Om Leerms kommen. Profiel, Bedum, 2000. p. 164
Feest in Leermens ter gelegenheid van de opening van de Dieftilschool (1935). De foto komt uit N.D.B. van der Molen, Om Leerms kommen. Profiel, Bedum, 2000.

Gisteren aten de kindertjes van de Dieftilschool nog een keer samen, hier in het dorpshuis. Vandaag sluit de school. Voortaan gaan de kinderen in Zeerijp of Loppersum op school. Het is onvermijdelijk. Het is tragisch. Het is ook goed. Leermens, Oosterwijtwerd en Eenum schikken zich.

Het Hoogeland krimpt. Maar tegelijkertijd groeit en bloeit het Hoogeland als nooit te voren. Het krioelt hier van de kleine ondernemers. Vooral in de kunst en in de horeca. Initiatieven zoals de 5 kussen van Appingedam dragen daar aan bij.

Onze minister verzekerde ons gisteren dat de huizen hier niets minder waard zijn geworden door de aardbevingen. Hij weet het zeker. Het is onderzocht. Als het waar is, is dat natuurlijk goed nieuws. Maar dat danken we wel aan onszelf. En zo hoort het ook. Kamp en ik zijn het daar roerend over eens.

Mag ik morgen meer over de vijf kussen schrijven? En over de andere beelden van Appingedam?

Dieftil

Net als de gemeente Hardenberg bestaat de gemeente Loppersum uit een groot aantal kleinere dorpen rond een grote stad. Net als de gemeente Hardenberg bouwde de gemeente Loppersum zich een gloednieuw gemeentehuis. Net als de gemeente Hardenberg kampt de gemeente Loppersum met chronisch geldgebrek. En net als in de gemeente Hardenberg voelen de inwoners van de kleinere plaatsjes rond de grote stad zich vaak wat misdeeld.

Gelukkig is er wel één groot verschil. De gemeente Loppersum gaat zachtzinniger om met haar kleine kernen dan de gemeente Hardenberg. Dat bleek uit een onderzoek van de Volkskrant gisteren, bij het zwembad te Balkbrug.  Zwemster Bertha (71): ‘Ze moorden de kleine kernen zoals Balkbrug langzaam uit.’ Zwemmer Ab (geen leeftijd) weet hoe: ‘Ze zuigen ons helemaal leeg.’

Dat gebeurt hier allemaal niet. Tel je zegeningen. Maar volgende week donderdag gaat Dieftil wel dicht. Voor een lange, heel lange, ja eindeloze vakantie. Dieftil is de lagere school die Leermens met collega-kleine-kernen Eenum en Oosterwijtwerd deelt. De sluiting was onontkoombaar. Gelukkig kwam Sander Dekker zelf kijken. Dan voelt het toch anders.

De Dieftilschool
De Dieftilschool

Het ontvolkte platteland

Het ontvolkte plattelandIn de Volkskrant stond gisteren een artikel over een prachtige fototentoonstelling over het platteland. Dat krimpt en ontvolkt, niet noodzakelijk in die volgorde overigens. Deze foto plaatste de Volkskrant als illustratie. Het beeld dat u hier ziet klopt min of meer.  Ik kan dat weten. Ik woon op het krimpende platteland.

De tentoonstelling vindt u overigens niet in een museum of een ander openbaar gebouw. U vindt deze tentoonstelling langs het Koning Willem-Alexanderkanaal dat, aldus de Volkskrant, gegraven is om de vaarroutes in Drente te verbinden met die van Duitsland zodat het toerisme rond Klazienaveen een boost krijgt zodat het platteland niet krimpt zodat het niet ontvolkt. Of andersom.

Het Koning Willem-AlexanderkanaalIk zocht het kanaal even op. Ik kende het namelijk niet. Op Googlemaps zien we het kanaal. Het stroomt van … tja, van waar naar waar stroomt het eigenlijk? Waarschijnlijk heeft de bruisende werkelijkheid langs de Vastenow bij Klazienaveen Googlemaps al ingehaald.

Over de tentoonstelling

En kijk, de collega’s van Woest en ledig schreven ook over het KWAK (hun afko).

Harde actie op z’n Gronings

Harde actie

De foto komt uit de Eemslander van woensdag 20 maart. U vraagt zich misschien af waar deze mensen mee bezig zijn. Ik weet het want ik las het onderschrift: deze mensen tekenen hand tegen de krimp. We zien hier een aantal vertegenwoordigers van organisaties die, ik citeer het onderschrift ‘een vuist maken tegen de bevolkingskrimp en de daaruit vloeiende ontwikkelingen zoals de leegstand van woningen.’ Harde actie, op z’n Gronings. Hier heeft men niet van terug.

Zonder ons grijsaards tekort te willen doen, heb ik toch mijn twijfels over de effectiviteit van deze actie.

Ik wens u een heel vruchtbare vrijdag en een fijn weekend. Of het omgekeerde.

%d bloggers liken dit: