De verbeelding aan de macht

olifant achter blokMag ik het nog één keer hebben over de visie van Mark Rutte? Dank u. Als student Moderne Letterkunde en aspirant literatuurliefhebber en –wetenschapper en de kunsten toegedaan vond ik het een goed idee om mij te abonneren op een literair tijdschrift. We schrijven 1980. Het werd de Revisor. Dat was nog wat lichter dan de Gids en ook wat literairder. Ik herinner me een artikel van Robert Anker over kunst en verbeelding. De strekking van het artikel herinner ik me dankzij de illustratie: we zien een blok, we zien een olifant, we zien een blok.

Rutte zei bij de aftrap van zijn Schoolezing: ‘Laat ik […] de olifant die daar in de hoek staat een hand geven. U hebt hem vast ook zien staan. ‘VISIE, staat er in hoofdletters op.’ De strekking van het betoog dat erop volgde, is mij niet helemaal helder. Ik citeer de premier: ‘dé manier om kwijt te raken wat we hebben, is vast te houden aan wat we hebben.’ Had GroenLinks niet een vergelijkbare boodschap?

De strekking van het betoog van Anker was dat een blok niet zomaar een blok is. Kunstenaarschap is het vermogen om die olifant achter dat blok te zien en te láten zien. Daar, in de Rode Hoed, aan die prachtige Amsterdamse gracht, stond onze MP. Hij liet ons een olifant zien die er niet was. Sterker: hij gaf het beest de hand. Rutte is niet de premier die ik me wenste en hij is ook geen visionair maar hij is in elk geval een kunstenaar. De verbeelding is weer aan de macht.

Een visie

Inderdaad. De wereld draaide door. Kinderen gingen gisteren weer naar school. Huilend, opgewonden, verwachtingsvol, dapper. Vaders en moeders stonden vroeg op en prepareerden ontbijt en broodtrommels. De files waren als vanouds. Nederland zuchtte,  haalde adem en rechtte zich. We gaan aan de slag.

Het schilderij is van Caspar David Friedrich, Der Wanderer über dem Nebelmeer
Het schilderij is van Caspar David Friedrich, Der Wanderer über dem Nebelmeer

Dit zoveelste nieuwe begin heeft echter iets routinematigs. Er ontbreekt iets. Gisterenavond begreep ik het. Dit land mist een visie. Zonder visie doen we maar wat. We hebben een leidsman nodig, een ziener, een gids. En als de premier dat niet kan, dan toch onze Koning. Jammer. Dat zit er met de huidige premier niet in. En of onze Koning het in zich heeft weet ik niet. Het feit dat een comité bedacht heeft dat we onze Vorst een droomboek cadeau moeten doen, belooft weinig goeds.

Maar als u een visie wilt, heb ik er nog wel een: ik zie een land voor ogen waar je ’s avonds onder het talud bramen plukt en een praatje maakt met de buurvrouw die de hond uitlaat. Ik zie een land voor ogen waar als je collecteert voor tegen de kankerbestrijding, mensen niet zeuren maar geven. Ik zie een land voor ogen waar het ’s nachts donker is en waar de sterren aan de hemel staan. Ik zie ik zie wat Mark niet ziet. En het is hier en het is nu.

%d bloggers liken dit: